Brede coalitie in Noordoost-Fryslân pakt voedselverspilling aan: ‘Samen leren levert direct resultaat op’
NOORDOOST-FRYSLÂN – Een brede samenwerking van horecaondernemers, onderwijsinstellingen, overheden en brancheorganisaties heeft de afgelopen maanden concrete stappen gezet om voedselverspilling terug te dringen. Tijdens de slotbijeenkomst van de pilot De Friese Aanpak Voedselverspilling stonden niet alleen de resultaten centraal, maar vooral de praktijkervaringen van de betrokken ondernemers.
De bijeenkomst liet zien dat juist die uitwisseling van ervaringen van grote waarde is. Ondernemers als De Pleats, KB Food & Drinks, Haagens, Kafee It Wapen fan Fryslân en Om de Dobben deelden openhartig waar zij in de praktijk tegenaan lopen én welke oplossingen werken. Zo benadrukte Eelke Duursma van De Pleats het belang van strakke voorraadplanning, door niet verder dan twee dagen vooruit te plannen blijkt verspilling aanzienlijk te verminderen.
Ook bij KB Food & Drinks en Haagens werden concrete resultaten geboekt. Daar daalde de voedselverspilling van 22 gram naar gemiddeld 16 tot 18 gram per bestelling. Tegelijkertijd werden reststromen slimmer benut, bijvoorbeeld door overtollig brood binnen andere bedrijfsactiviteiten opnieuw te gebruiken. Bij Kafee It Wapen fan Fryslân en Om de Dobben groeide vooral het bewustzijn rondom verspilling. Tegelijkertijd blijkt het trainen van personeel, vaak bestaande uit tijdelijke krachten, een blijvende uitdaging. Maatregelen als kleinere buffetschalen, gefaseerd serveren en het actief sturen van gasten helpen, maar vragen extra aandacht in de dagelijkse praktijk.
De pilot werd ondersteund door kennisinstellingen en experts, waaronder NHL Stenden en externe partijen als Green Dish. Vanuit die samenwerking werd bevestigd dat vooral buffetten en catering lastig te optimaliseren zijn. Ondernemers moeten continu balanceren tussen voldoende aanbod en het voorkomen van overschotten, waarbij maatwerk vaak de enige oplossing is.
De urgentie van het probleem werd tijdens de bijeenkomst onderstreept met duidelijke cijfers: wereldwijd wordt bijna een derde van al het voedsel verspild, in Nederland gaat het om ongeveer een vijfde. Tegelijkertijd laat de pilot zien dat verbetering wel degelijk mogelijk is, zeker wanneer ondernemers bewust met hun processen omgaan.
Volgens de provincie ligt de sleutel niet zozeer in financiële steun aan individuele bedrijven, maar in het stimuleren van samenwerking en het beschikbaar maken van praktische hulpmiddelen. Ook organisaties als Vereniging Circulair Friesland en Ynbusiness speelden daarin een rol door kennis te delen en ondernemers met elkaar te verbinden. Juist die gezamenlijke aanpak wordt door deelnemers gezien als een belangrijke succesfactor.
Tijdens de slotbijeenkomst werd ook een nieuwe voedselverspillingsapp gepresenteerd, ontwikkeld op basis van input uit de pilot. De applicatie maakt gebruik van AI om afvalstromen te analyseren en geeft ondernemers inzicht in kosten, CO₂-uitstoot en mogelijke verbeterpunten. Tegelijkertijd klonk er een duidelijke boodschap: technologie kan ondersteunen, maar alleen als deze eenvoudig en snel te gebruiken is.
De pilot kende ook uitdagingen. Zo bleek het verzamelen van gegevens tijdrovend en viel de afronding samen met een drukke periode in de horeca, wat invloed had op de deelname. Voor een vervolg wordt daarom gedacht aan kortere trajecten buiten het hoogseizoen, meer automatisering en gerichtere communicatie richting ondernemers.
De belangrijkste conclusie van alle betrokken partijen is helder: bewustwording is de grootste motor achter verandering. Door inzicht te krijgen in wat er wordt weggegooid en daar met elkaar over in gesprek te blijven, ontstaan blijvende verbeteringen. Met die gedeelde kennis en ervaring willen de initiatiefnemers de aanpak verder uitrollen binnen Fryslân, met als doel voedselverspilling structureel terug te dringen: goed voor zowel het milieu als de portemonnee van ondernemers.
Deze pilot was een samenwerking tussen Ynova Innovation, Koninklijke Horeca Nederland, Ynbusiness, Vereniging Circulair Friesland, De Rabobank, Greendish, 3 ST, De Versnellingsagenda en Toerisme Alliantie Friesland.
